บก.AI…กล้าใช้ AI อย่างเข้าใจ ให้คนเป็นผู้ตัดสินใจเผยแพร่

เช้านี้ผมถามเรื่องการสมัครสมาชิก FranchiseX ว่า “แสดงว่าต้องมี OpenAI” หลังเห็นหน้าลงชื่อเข้าใช้ คำถามสั้น ๆ นี้ทำให้เรื่องการเริ่มใช้ AI กลายเป็นประเด็นที่อยากชวนคุยต่อครับ

เว็บไซต์ของเราตอนนี้เปิดบทความสาธารณะให้อ่านได้โดยไม่ต้องเข้าสู่ระบบ ส่วนคนที่สนใจสมัคร Basic จะเข้าสู่ระบบด้วย ChatGPT ก่อน แล้วจึงกรอกแบบฟอร์มสมาชิก นี่คือขั้นตอนของเว็บไซต์ที่ใช้อยู่ ไม่ได้หมายความว่าทุกคนที่มาอ่านต้องสมัครก่อน

จากเรื่องนี้ ผมอยากต่อยอดการสื่อสารให้คนกล้าเรียนรู้ AI รู้ว่ากำลังใช้เครื่องมือทำอะไร และรู้ว่าตรงไหนยังต้องให้คนตรวจ วันนี้จึงขอเล่าแนวคิด “บก.AI” ผู้ช่วยบรรณาธิการที่เรากำลังพัฒนา ไม่ใช่ประกาศเปิดระบบตรวจบทความอัตโนมัติครับ

สำหรับสมาชิกที่มีเรื่องอยากแบ่งปัน จุดเริ่มต้นอาจเป็นงานที่ทำอยู่ทุกวัน ปัญหาที่เคยแก้ หรือข้อสังเกตจากการดูงาน เอาข้อมูลจริงเหล่านี้มาตั้งต้น แล้วค่อยใช้เครื่องมือช่วยจัดระเบียบเรื่องให้อ่านง่ายขึ้น โดยเจ้าของเรื่องยังตรวจความหมายและความถูกต้องด้วยตัวเอง

ผมมีพื้นฐานด้านการวัดและควบคุมในอุตสาหกรรม และประสบการณ์วิศวกรรม 26 ปี เวลานำแนวคิด AI มาเชื่อมกับงานน้ำ จึงอยากให้เริ่มจากข้อมูลที่ตรวจสอบได้ หลักคิดนี้ใช้กับบทความได้เช่นกัน เราควรรู้ว่าข้อมูลมาจากไหน เป็นประสบการณ์ตรง เอกสารอ้างอิง หรือข้อเสนอที่ยังต้องทดลอง

บก.AI ที่เสนอไว้จะช่วยเรียบเรียงย่อหน้า เสนอพาดหัว และชี้ข้อความที่ต้องกลับไปตรวจ เช่น ตัวเลขประหยัดต้นทุน ชื่อมาตรฐาน หรือคำกล่าวอ้างถึงผลลัพธ์ทางธุรกิจ หากยังไม่มีหลักฐาน ก็ควรระบุว่ายังต้องยืนยัน หรือนำข้อความนั้นออกก่อนเผยแพร่

ตัวอย่างสาธิต: สมาชิกเขียนว่า “ปรับระบบแล้วประหยัดน้ำได้มาก” ผู้ช่วยอาจชวนให้ระบุช่วงเวลาวัด ปริมาณผลิต และข้อมูลก่อน–หลัง แล้วส่งกลับให้เจ้าของเรื่องตรวจ นี่เป็นสถานการณ์สมมติเพื่ออธิบายแนวทาง ยังไม่มีผลทดลองของ บก.AI ยืนยันว่าทำได้แม่นยำเพียงใด

กรอบความเสี่ยงของ Generative AI จาก NIST กล่าวถึงความเสี่ยงจากข้อมูลที่ AI สร้างขึ้นอย่างคลาดเคลื่อน และความเป็นส่วนตัว [1] สำหรับบทความของเรา ข้อคิดที่นำมาใช้คือ อย่าให้ภาษาที่อ่านน่าเชื่อถือกลายเป็นเหตุผลเดียวที่ทำให้กดเผยแพร่ ต้องกลับไปดูต้นทางด้วยครับ

บทความธุรกิจมักมีลูกค้า ทีมงาน คู่ค้า หรือภาพจากสถานที่ทำงานร่วมอยู่ด้วย แนวทางที่เสนอสำหรับ บก.AI คือช่วยเตือนเมื่อพบข้อมูลที่ควรตรวจ เช่น เบอร์โทร ที่อยู่ หรือข้อมูลในภาพเอกสาร แล้วให้ผู้รับผิดชอบพิจารณาว่าจำเป็นต้องใช้หรือไม่ และมีสิทธิใช้เพื่อเผยแพร่หรือไม่

นโยบายและประกาศความเป็นส่วนตัวของ ETDA เป็นตัวอย่างแหล่งอ่านเรื่องการแจ้งวัตถุประสงค์ การคุ้มครองข้อมูล และฐานการประมวลผล [2][3] เอกสารเหล่านี้เป็นแนวทางของ ETDA ไม่ใช่คำรับรองว่าเว็บไซต์ FranchiseX ปฏิบัติตามข้อกำหนดครบแล้ว เราต้องกำหนดรายละเอียดของบริการเราเองให้เหมาะสม

ข้อเสนอของผมคือ ลดข้อมูลก่อนส่งเข้าเครื่องมือ ใช้ข้อมูลสมมติในการสาธิต และตรวจภาพแยกจากข้อความด้วย การยินยอมสมัครสมาชิกไม่ควรถูกตีความว่าอนุญาตให้นำข้อมูลทุกอย่างไปเผยแพร่ และเจ้าของบทความก็ต้องตรวจสิทธิของบุคคลอื่นที่อยู่ในเรื่องด้วย

AI อาจมองข้ามข้อมูลส่วนบุคคล หรือเตือนเกินความจำเป็นได้ จึงไม่ควรใช้ผลตรวจเป็นใบรับรองว่าบทความไม่ผิด PDPA กรณีที่ไม่แน่ใจต้องให้ผู้รับผิดชอบด้านข้อมูลหรือผู้เชี่ยวชาญพิจารณาก่อน และยังต้องยืนยันเรื่องผู้ให้บริการ AI การเก็บรักษา และการส่งข้อมูลก่อนเชื่อมระบบจริง

กระบวนการที่เราต้องการพัฒนาคือ เจ้าของเรื่องส่งร่าง ตรวจข้อมูลที่จำเป็นก่อนส่งให้ AI ให้ AI ช่วยชี้จุดที่ควรแก้ เจ้าของเรื่องตรวจทาน แล้วบรรณาธิการพิจารณาอนุมัติก่อนเผยแพร่ หากแก้สาระสำคัญหลังตรวจ ก็ควรนำกลับมาตรวจอีกครั้ง นี่เป็นแบบที่เสนอ ยังไม่ใช่ระบบที่เปิดทำงานครบแล้ว

ถ้าระบบตรวจไม่สำเร็จ แนวทางที่เสนอคือเก็บงานเป็นร่างให้คนตรวจต่อ ไม่ควรแสดงผลว่าผ่านโดยไม่มีการตรวจ ส่วนสิทธิ์เผยแพร่และบันทึกว่าใครตรวจอะไร ต้องออกแบบและทดสอบก่อนเปิดใช้จริง

เชื่อมกับงานเสวนาวันที่ 28 ตุลาคม เรื่อง “รู้ทัน AI ใช้อย่างมั่นใจและมีจริยธรรม” สำหรับกลุ่มเกษตรและอาหารได้ครับ เราอาจหยิบโจทย์ใกล้ตัว เช่น การเล่าเรื่องน้ำมาก น้ำน้อย หรือคุณภาพน้ำ มาถามร่วมกันว่า ข้อมูลชุดไหนพอใช้ ใครต้องตรวจ และคำแนะนำส่วนใดยังต้องให้ผู้เชี่ยวชาญพิจารณา

วันนี้ยังไม่มี บก.AI ให้สมาชิกกดตรวจบทความอัตโนมัติ การเชื่อม API และการทดสอบยังไม่เสร็จ แต่เราเริ่มเรียนรู้วิธีคิดได้แล้ว เลือกเรื่องที่รู้จริงหนึ่งเรื่อง ตรวจต้นทาง แยกสิ่งที่ทดลองออกจากสิ่งที่ยืนยัน แล้วค่อยแบ่งปันให้เพื่อนผู้ประกอบการ

ถ้าคุณมีประสบการณ์ดี ๆ แต่ยังไม่รู้จะเริ่มเขียนอย่างไร…อยากให้ผู้ช่วยช่วยตรงไหนก่อนครับ เรียบเรียงเรื่อง ตรวจตัวเลข หรือเตือนข้อมูลที่ไม่ควรเผยแพร่? มาเรียนรู้และเติบโตไปด้วยกันครับ